تبلیغات
. - خبرنگاری در رادیو و تلویزیون

خبرنگاری در رادیو و تلویزیون

1394/10/28 05:16 بعد از ظهر

نویسنده : مدیر
ارسال شده در: فنون گویندگی ،

هر روز میلیاردها رویداد در سراسر جهان اتفاق می افتد که برای مخاطبان امکان مشاهده بی واسطه یا اطلاع از آنها به علت کثرت رویدادها، گستردگی جوامع،بعد مسافت و مشغله بسیار زیاد مردم در زندگی صنعتی و...میسر نیست؛ لذا مخاطبان فقط می توانند از طریق :حلقه های واسط بین خود و وقایع که خبرنگار هستند از وقایع مطلع شوند.

1- خبرنگار حلقه واسط مردم و رسانه اند و مردم فقط می توانند از طریق خبر نگاران(دوربین،قلم و زبان آنان)از وقایع دور و نزدیک مطلع شوند.

2- آنها همچنین چشم و گوش و نماینده مردم و رکن چهارم دموکراسی هستند و حضور مسئولانه،صادقانه و به موقع آنان در منطقه رویداد و گزارش هر آنچه که اتفاق افتاده است،نه انچه خود دوست داشتند اتفاق بیفتد،می تواند مردم را بی نیاز از حضور بر سر حادثه و محلوقوع رویدادها کند و به آنان در تصمیم گیریها و تصمیم سازی ها یاری رساند.

3- خبر نگاران از یک طرف وظیفه کشف حقایق،انعکاس سریع و صحیح واقعیات و هشدار در مورد رویدادهایی را بر عهده دارند که به منافع ملی و اعتقادات و فرهنگ مردم و ارزش های انسانی آسیب می رسانند و از طرف دیگر با درک موقعیت رسانه اختیارات و مسؤلیت ها و وضع رقیبان باید به بقای رسانه بیاندیشد.

4ـ خبرنگاران موتور و قلب تحریریه های رادیو و تلویزیون و مطبوعات هستند و نقش اساسی در حیات سایر قسمت های رسانه و کارکرد صحیح بقیه اجزا دارند.

5 ـ بنابراین اگر خبر نگار به کار خود و اصول حرفه ای تسلط داشته باشد رسانه های رقیب و ماهیت  و ظرفیت و توانمندی های رسانه ای را که در آن کار می کند بشناسد و همچنین نیاز مخاطبان ، سن، جنس، سطح تحصیلات ، محل زندگی و سایر ویژگی های آنها را بداند بدون شک از کنار سوژه ه ای ناب ، درجه اول و مورد نیاز مردم و رسانه نمی گزرد و فرصت را به رقیبان نمی دهد.

6ـ هر چه قدر خبرنگار حرفه ای تر باشد و قدرت شکار سریع سوژه های مورد نیاز مخاطبان را داشته باشد و همچنین بتواند آنها را در بسته بندیهای جذاب و متناسب با ماهیت رسانه ها و ویژگی های مخاطبان ارایه دهد به همان اندازه به سردبیر کمک کرده و دست او را در بستن خبرهای رادیو و تلویزیونی و انتشار اخبار مطبوعاتی باز گذاشته شده است اما اگر نتواند تولید سریع ، متنوع و مورد نیاز رسانه و مخاطبان را داشته باشد قدرت مانور سردبیر را محدود کرده است و عملا تکرار خبرهای مشخصی را در بخشهای مختلف خبری موجب شده است.

راه حل این است که علاوه بر بهینه سازی ساختار موجود، هم بسیاری از خبرنگاران فعلی و خبرنگارانی را که بعدا جذب خواهند شد آموزش داد

بنابراین ضرورت دارد در کنار اشاره ای که به اهمیت نقش خبرنگاران و اهمیت کار این همکاران کردیم به ویژگی هایی که این حرفه می طلبد بپردازیم تا هم به افرادی که قصد ورود به این عرصه جذاب و در عین حال پرمخاطره را دارند کمک کرده باشیم و هم اینکه قلمرو و لوازم کار در این حرفه را برای خبرنگاران فعلی یادآوری کنیم:

1ـ ذوق  و استعداد

یکی از مهمترین ویژگی های خبرنگار داشتن عشق و علاقه و قریحه روزنامه نگاری است بر این اساس کسی باید وارد عرصه جذاب ، پرخاطره و در عین حال پرمخاطره خبرنگاری شود که ضمن دارا بودن این استعداد ذاتی از هنر واژه گزینی ، شم خبری، حوصله زیاد و نگاه موشکافانه و دقیق برخوردار باشد و با پرهیز از احساسات سعی کند رویدادها را همان طور که اتفاق افتاده اند منتشر کند نه آنطور که خود می خواست اتفاق بیافتد.

2ـ سرعت

سرعت در تصمیم گیری و انتقال سریع خبر ، از دیگر  ویژگی های اساسی خبرنویسی است حساسیت کار اطلاع رسانی ، نیاز مخاطبان به دانستن سریع و به موقع خبرها برای اتخاذ تصمیم درست ، افزایش رسانه هاو رقابت بین آنها و بسیاری موارد دیگر بر ضرورت سرعت در کار خبررسانی افزوده است به طوریکه به اعتقاد من این مثال مندرج در کتابهای روزنامه نگاری که خبرها مانند سبزیجات فاسدشدنی هستند و اگر تا چند روز مصرف نشوند باید آنها را دور ریخت به میزان زیادی اعتبار خود را از دست داده اند زیرا امروز با تعدد رسانه های مکتوب و چاپ مکرر آنها در روز و پیدایش و رشد تصورناپذیر رسانه های الکترونیکی ویژه پخش اخبار مدت سوختن برخی از خبرها مانند ترور یا مرگ شخصیت های معروف سیاسی و فرهنگی ،وقوع و یا اعلام پایان جنگ و سقوط شدید قیمت ارز ، از چند روز به چند ساعت، چند دقیقه و حتی چند ثانیه کاهش یافته است و حتی تضمینی وجود ندارد که اگر رسانه ای در انتشار یک خبر تعلل کند رسانه ای دیگر همان خبر را منتشر نکند.

با وجود اهمیت موضوع سرعت در خبررسانی باید تاکید کرد که زیاده روی و اصرار در انتشار سریع خبر ها بدون توجه به صحت آنها ممکن است عوارضی نیز داشته باشد که از جمله این عوارض تعقیب قضایی این رسانه ها یا خبرنگارمتعاقب دادن خبرهای کذب و نیز سلب اعتماد مخاطبان است بنابراین باز هم باید تاکید کرد که در خبر رسانی سرعت اهمیت اساسی اما دقت و صحت اهمیت حیاتی دارد.

3 ـ اداری کار نکردن

لازمه کار خبرنگاری این است که همه جا را محل کار و همه چیز را سوژه بدانیم اگر فکر کنیم فقط در اداره و حوزه کاری و فقط در ساعات کاری خبرنگاریم هرگز خبرنگار حرفه ای و برجسته نمی شویم همچنین هرگز نخواهیم توانست خبرهای متنوع و مورد نیاز مردم و سوژه های بکر و دست اول را شکار کنیم.

یادمان باشد خبر نگار باید همانند پلیس همیشه مراقب همه کارها باشد نه اینکه خبرها را فقط در ساعات اداری آنهم در پاویون دولت، مجلس دفاتر وزیران و یا همایشها و سمینارها جستجو کند.

4ـ توجه به واقعیت ها

از دیگر خصوصیات مهمی که حتما خبرنگر باید آن را در کار خود لحاظ کند توجه به عینیت است به این معنی که خبرنگار باید سعی کند رویدادها را همان طور که اتفاق افتاده اند منتشر کند نه آنطور که خود می خواست اتفاق بیافتند.

با وجود این که بسیاری از رسانه های غربی از واژه بی طرفی در انتشار اخبار به شکل حرفه ای سو استفاده کرده اند اما همچنان باید تاکید کرد که در تولید و انتشار اخبار باید سعی کنیم بی طرف باشیم و از افتادن در دام احساسات و حب و بغض شخصی ، جناحی و گروهی بپرهیزیم.

 

 

کمترین عوارض رعایت نکردن بی طرفی این است که چنانچه مخاطب متوجه بی طرف نبودن رسانه شود اعتمادش از آن سلب می شود و رسانه در جذب قشرهای مختلف مخاطبانی که دیدگاه هایی متفاوت دارند شکست می خورد.

یکی دیگر از مواردی که ممکن است باعث بی اعتمادی در مخاطب شود توجه خبرنگار به یک بعد از واقعیت بدون در نظر گرفتن نیازهای مخاطبان و برجسته کردن آن بعد است درست است که به علت محدودیت صفحات مطبوعات و کمبود زمان در رادیو و تلویزیون و همچنین رعایت اصل اختصار نمی توان همه ابعاد رویدادها را انتشار داد اما باید تلاش کرد تا به تمام سوالات اساسی که در زمینه خبر مورد نظر در ذهن مخاطبان وجود دارد پاسخ گفت به عبارت دیگر خبر ها را با رعایت اصل جامعیت انتشار داد.

5ـ داشتن اطلاعات وسیع

مطالعه مستمر در زمینه های مختلف و پشتوانه علمی غنی ،. فهم خبرنگار را از خبر آسان تر و قدرت مانور او را در نگارش ، تنظیم و گزارش خبر بیشتر می کند گاهی اتفاق می افتد که خبرنگار در همایشی علمی یا مصاحبه با شخصیتی سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی شرکت می کند اما چون اطلاعات او از موضوع خبر بسیار کم است ، خبرهایی را که مصاحبه شونده بیان می کند خوب نمی فهمد و نمی تواند از لابلای صحبت های مصاحبه شونده سوال طرح کند یا دیده می شود همکاران در حوزه های مختلف چون خود سخنان مصاحبه شونده ، محتوی فکس های دریافتی یا سایر منابع را نمی فهمند و به عبارت دیگر از موضوع خبر اطلاع کافی ندارند نمی توانند خبر خوب  و جذابی تنظیم و گزارش و قسمت مهم آن خبر را برجسته کنند.

راه حل این مشکل داشتن اطلاعات کافی و احاطه خبرنگار به اطلاعات مربوط با موضوع خبر است.

نکته دیگر این که داشتن اطلاعات وسیع در یافتن موضوعات خبری و شکار سوژه ها نیز به خبرنگار کمک می کند و دقیقا به دلیل مهم بودن آگاهی وسیع و عمیق خبرنگار از موضوعات خبری است که می گویند خبرنگار باید اقیانوس باشد حتی اگر عمق این اقیانوس یک بند انگشت باشد.

البته مثال فوق سطحی بودن اطلاعات خبرنگار را تایید نمی کند بدیهی است هر قدر اشراف خبرنگار به شاخه های مختلف علوم بیشتر و عمیق تر باشد بهتر است اما با توجه به گسترش روز افزون دامنه علوم و تقریبا غیرممکن بودن تسلط خبرنگار به همه آنها باید ضمن تلاش برای کسب تخصص در یک یا چند رشته خود را از دانستن اصول و کلیات سایر علوم بی نیاز ندانیم.

6ـ ساده و کوتاه نویسی و ساده گویی

یکی دیگر از ویژگی های مهم خبرنگار موفق ،نگارش و گزارش ساده، روان، سلیس و در عین حال کوتاه خبرهاست اگر شما خبرنگار بخش های تخصصی رادیو و تلویزیون هستید و خبر و گزارش مورد نیاز آنها را تهیه می کنید می توانید از واژه ها و عبارات تخصصی همان رشته استفاده کنید اما اگر مخاطبان رسانه ای که شما در آن کار می کنید مردم عادی یا قشرهای مختلف مردم از افراد کم سواد تا دانشگاهیان باشد حتما باید طوری خبر بنویسید یا گزارش کنید که کم سوادترین فرد جامعه نیز قادر به درک مطالب شما باشد.

همچنین اگر شما خبرنگار مطبوعات باشید می توانید کمی طولانی تر بنویسید چون مخاطبان شما می توانند نوشته های شما را در بهترین حالت و چندین بار بخوانید اما در رادیو تلویزیون باید کوتاه و در عین حال پرمعنا بنویسید و بگویید.

7ـ داشتن روابط عمومی قوی با مردم و حکومت

داشتن ارتباط قوی خبرنگار با قشرهای مختلف مردم، شخصیتهای سیاسی و غیرسیاسی و دولتمردان از جمله ویژگی های مهمی است که در موفقیت خبرنگار نقش اساسی دارد هر قدر این ارتباط بیشتر و گسترده تر باشد دست خبرنگار پرتر است زیرا خبرها ذهنی نیستند و رسانه ها تقریبا همه خبرهای منتشر شده در جامعه را از قشرهای مختلف مردم و فعالیت ها و گفته های مسولان و شخصیت های دولتی  وغیر دولتی می گیرند .

همه متخصصان و صاحب نظران علوم ارتباطات تنگاتنگ خبرنگار با مردم اتفاق نظر دارند اما برخی در مورد نزدیکی بیش از حد خبرنگار با دولتمردان هشدار می دهند و این رابطه را برای حفظ استقلال رسانه ها مضر می دانند این دغدغه ها چنانچه از بیم تبانی رسانه ها و دولتمردان برای سرکوب مردم و نادیده گرفتن منابع ملی باشد قابل فهم و ستودنی است اما در مجموع رسانه ها و دولتمردان چاره ای جز همکاری متقابل ندارند.

 وسایل ارتباط جمعی در بسیاری از مواقع ناگزیرند خبرها را از مقامات سیاسی اقتصادی و فرهنگی بگیرند و مقامات نیز برای انعکاس فعالیت های خود آنها به رسانه ها نیاز دارند دقیقا به همین دلیل است که محسن حسنین هیکل در کتاب معروف در میان مطبوعات و سیاست رابطه روزنامه نگار را با رژیم حیاتی می داند او می گوید رژیم خبرساز است و خبرنگار طالب خبر آن هم در شرایطی که رژیم می خواهد خبر را پنهان نگه دارد و یا دست کم در انتشار آن مسائلی مراعات شود از طرفی دیگر خبر وسیله ایست در دست رژیم برای تماس با توده ها و ترجیح می دهد روزنامه ها وسیله و ابزار باشد اما برای خود روزنامه نگار این ناشایست است که صرفا یک سیم رابط و یک بوق باشد .

بنابراین رابطه میان روزنامه نگار و حکومت رابطه ایست ترکیبی و هر دو به یکدیگر نیاز دارند اما آنچه که من را نگران کرده است این است که ظاهرا یادمان رفته خبرنگار نماینده و چشم و گوش مردم است نه روابط عمومی مقامات ، به نظر من حتی رسانه دولتی روابط عمومی دولتمردان نیست و اگر می خواهد حرفه ای کار کند باید حداقل این طور القا کند که مردم در اولویت هستند علاوه بر آنچه گفته شد داشتن روحیه جسارت هوشمندانه، تعصب کاری ، حس مسولیت اجتماعی، احترام به ادان و فرهنگ مردم، رعایت عفت عمومی و اخلاقیات جامعه ، صبور بودن  و اعتقاد و ایمان به دیدن آموزش مستمر از جمله دیگر ویژگی های خبرنگاران است.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: صادق زاده ، مریم صادق زاده ، مجری زن ، خبر21 ، رزمجو ، ارزو ماهوتیان ، لطیفه گودرزی ،
آخرین ویرایش: 1394/10/21 12:37 بعد از ظهر